Informatiebronnen

De jungle van het Net

Op internet is een wildernis aan informatie te vinden waarin je hopeloos kunt verdwalen. En zomaar vertrouwen op wat je op je scherm leest is ten stelligste af te raden. De Webdetective help je stap voor stap het kaf van het koren te scheiden.

Daarbij aansluitend biedt de Zoekprof achtergrondinformatie aan over zoekmachines, zoektechnieken en het selecteren van betrouwbare informatie op internet.

De Universiteit Twente stelt: "Neem nooit klakkeloos dingen aan!" Op haar website vind je naast praktische tips over kritisch verwerken ook een handig argumentatieschema.

Tot slot biedt Leren.nl bijzonder bruikbare adviezen en tips over het analyseren van informatie en de ontwikkeling van het eigen denken.

Waarom kritisch denken het leren stimuleert

Kritisch denken betekent dat je onafhankelijk van anderen informatie analyseert en beoordeelt. Door zorgvuldig na te denken kom je tot je eigen, onderbouwde conclusies.

Kritisch denken is vooral onderzoekende vragen stellen. Vragen zijn immers de drijvende kracht achter denken. Door de juiste vragen te stellen bepaal je je denkrichting, ontdek je ontbrekende informatie en leid je het denkproces in de goede richting. Daarom helpt kritisch denken je om beter leren. Het laat je toe de ideeën in de leerstof te begrijpen en te onthouden.

Het Center for Critical Thinking wil kritisch denken in het onderwijs stimuleren: "Critical thinking is essential if we are to get to the root of our problems and develop reasonable solutions. After all, the quality of everything we do is determined by the quality of our thinking".

Leren (door te) twijfelen

Creatieve Actie Methodologie

In het klassieke onderwijs legt de docent uit hoe je de grootte van een aselecte steekproef kunt berekenen, welke politieke gebeurtenissen aanleiding gaven tot de Eerste Wereldoorlog, hoe nieuwe product ontwikkeld en getest worden etc.

De docent deelt de kennis die hijzelf beheerst met zijn leerlingen. Vervolgens leren de studenten deze kennis uit hun hoofd en bewijzen zij door middel van een examen dat zij de overgedragen kennis kunnen reproduceren.

Kenmerkend voor dit evaluatiesysteem is dat op er elke vraag slechts een goed antwoord mogelijk is. Het is de cultuur van de waarheid. Een cultuur die onvermijdelijk het innovatief denken in de weg staat. Als je immers gelooft dat het antwoord op allerlei vraagstukken al gevonden is, zal het niet snel in je hoofd opkomen om op zoek te gaan naar betere oplossingen.

Willen we deze passieve houding doorbreken, dan moeten wij de omgekeerde weg bewandelen. Dus, door studenten geen zekerheden voor te houden, maar door twijfel te zaaien. Door studenten te leren aanvaarden dat het enige, correcte antwoord niet bestaat, door voortdurend met hen te oefenen in het plaatsen van kanttekeningen, en door hen op die manier te stimuleren om zelf met een alternatieve en betere oplossingen voor de dag te komen. Zou 1+1 bijvoorbeeld 3 kunnen zijn? Jazeker! Als wij tenminste uitgaan van de theorie dat het geheel meer is dan de som van de delen.

Uit het proefschrift Onderwijs, onderzoek en de kunst van het creatieve denken van Delnooz (2008) komt naar voren dat leren twijfelen inderdaad effectief is.

Het succesvolle lesprogramma dat hiervoor binnen deze studie is ontwikkeld en getest, kreeg de naam Creative Action Methodology. Hierin werken de studenten aan de oplossing van een praktisch vraagstuk en krijgen zij tegelijkertijd les in onderwerpen als wetenschapsfilosofie, onderzoeksmethoden en creatief denken.
 
Inspirerende boeken over kritisch denken
Critical Thinking Skills: Developing Effective Analysis and Argument (Palgrave Study Skills)

Critical Thinking Skills: Developing Effective Analysis and Argument (Palgrave Study Skills) door Dr Stella Cottrell