Voor docenten: inspireren tot leren

Hoe kan ik jongeren:

  • actief aan het denken te zetten?
  • vragen laten formuleren?
  • vragen laten uitwisselen in groep?
  • motiveren hun leerproces zelf te sturen?
  • laten ervaren hoe motivatie werkt?

Hoe bevorder ik gemotiveerd zelfstandig leren van jongeren en voorkom ik leerproblemen?

Inspirerende werkvormen waarbij maximale interactie tussen leraar en jongere centraal staat, vormen de sleutel tot succes. Werkvormen brengen ook structuur aan in de lessen en ondersteunen het leren leren. Zie voor de noodzaak van werkvormen de presentatie van Jelle Jolles.

Uit onderzoek is gebleken dat aandacht van de docent voor leervaardigheden, zoals zelfstudie en samenwerken, positief correleert met het studiesucces van de student. Het loont met andere woorden om tijdens de instructiemomenten meer tijd in te lassen voor een bewuste ontwikkeling van de leervaardigeheden.

De mate waarin de docent erin slaagt de motivatie van de jongere te prikkelen is hierbij essentieel. De docent zal daartoe niet alleen zelf gemotiveerd moeten overkomen, maar bovendien zowel een expert op zijn vakgebied, als vertrouwd met inspirerende werkvormen, moeten zijn.

De website Studiesucces Hoger Onderwijs biedt meer informatie over het verband tussen aandacht voor leervaardigheden en studiesucces.

Dat ervaren en zelf doen ontegensprekelijk effectiever is dan luisteren en imiteren als het op leren aankomt, wordt nogmaals kernachtig weergegeven in onderstaande leerpiramide van Bales.

Welke werkvormen kan ik inzetten om het leren leren te ondersteunen?

De hoeveelheid tijd die jongeren gemotiveerd aan hun studie besteden is de belangrijkste factor voor studiesucces. De kunst is echter om hen deze tijd ook maximaal te laten benutten.

De uitgewerkte werkvormen schetsen een studiemodel waarbij er vlak vóór de les tijd wordt ingeruimd waarbinnen de studenten zich door middel van opdrachten kunnen voorbereiden. Tijdens de les staat de input van de jongeren centraal, volgt er feedback op de gemaakte opdrachten, en worden vragen en antwoorden in groep bediscussieerd. Daarna moeten de studenten de leerstof actief verwerken en zich eigen maken.

In de loop van dit proces is er voortdurend aandacht voor de leervaardigheden. De docent vervult hierbij zowel de rol van coach, als van vakspecialist.


Ken Robinson: How to escape education's death valley | Video on TED.com

Sir Ken Robinson outlines 3 principles crucial for the human mind to flourish -- and how current education culture works against them.